Gemis is als een steen in het water

gemis is als een steen in het water

“Gemis is als een steen in het water, de kring om je hart wordt steeds groter”

Vroeg of laat krijgen we er allemaal mee te maken en verliezen we iemand die ons dierbaar is. Mensen om ons heen zijn dan al snel geneigd om ons te troosten door te zeggen dat het verlies na verloop van tijd minder zal worden.

Aanvankelijk lijkt het ook zo te gaan. En lijk je met het verdriet om het verlies en het gemis om te kunnen gaan. Maar niets is minder waar. Terwijl de mensen om je heen door gaan met hun leven, lijkt jouw gemis met het verstrijken van de tijd alleen maar groter te worden. Op speciale momenten in je leven blijft het gat in je hart pijnlijk aanwezig. Gemis is daarom als een steen in het water. En de kring om je hart wordt steeds groter.

Heb jij ook het gevoel dat het gemis steeds groter wordt? Wil je beter leren omgaan met je verdriet en je gemis? Of zoek je een luisterend oor en tips en advies? Sta je open voor coaching en begeleiding bij je rouw en je verlies? Dan ben je bij de verliescoach aan het juiste adres. Vraag vandaag nog het gratis e-book aan of plan je eerste online sessie “leren rouwen” vandaag nog gratis in.

Rouwen doe je zelf

Rouwen doe je zelf

rouwen doe je zelf

Rouwen doe je zelf. Het overkomt je. Rouw overvalt je. Je kunt het niet sturen. Je kunt rouw ook niet een bepaalde richting op dwingen. Maar je kunt wel jouw eigen pad kiezen. Je eigen tempo volgen zonder je aan anderen aan te passen en door trouw aan jezelf te blijven. Je kunt rouw immers niet overdoen. Jouw rouw is niet alleen jouw antwoord op jouw verlies, maar ook jouw manier om te leren met het gemis om te gaan.

Wat “ze” in de boekjes over rouw, verlies en afscheid nemen ook zeggen, elk rouwproces is uniek in vorm, in duur en in intensiteit. Niemand rouwt op dezelfde manier. Geen enkel rouwproces is gelijk. Het maakt daarom niet uit wat anderen doen. Of wat anderen verwachten dat jij doet, Het is dan ook totaal niet belangrijk wat de boekjes schrijven. Of wat een coach of rouwbegeleider zegt. Het gaat om jou. Het enige wat telt, is wat jij doet. Het enige wat belangrijk is, is jouw proces, jouw manier om met jouw verlies en jouw gemis om te gaan.

Wat anderen ook zeggen, vinden of denken, er is geen goed of fout in rouw. Jij rouwt immers op jouw eigen unieke wijze. Wat anderen daar ook van vinden. En vergeet niet: verlies overkomt je. Maar rouwen doe je. Soms je leven lang.

Rouw is altijd uniek

Rouw is altijd uniek. Uniek omdat iedere situatie anders is. Omdat ieder verlies anders is en anders ervaren wordt. Maar ook omdat jij als mens uniek bent.

Mijn rouwproces kenmerkt zich bijvoorbeeld door het vastleggen van beelden. Soms letterlijk met een camera, maar vaak simpelweg door beelden en indrukken op mijn netvlies te graveren. Dit doe ik al zo lang ik mij kan herinneren.

Zo was ik als jonge puber na het overlijden van mijn oma niet bij haar kist weg te slaan. Ik bleef maar gebiologeerd naar haar staan kijken. Kon er geen genoeg van krijgen. Ze was zo mooi om te zien, zo vreedzaam, zo helemaal “mijn oma”. In gedachten nam ik afscheid, vertelde ik haar hoe lief ik haar vond, hoe blij ik was dat ze mijn oma was. Zonder woorden sprak ik over onze zondagochtenden. Als ik bij haar logeerde, maakte ze me op zondagochtend altijd wakker met een kopje thee en kaneelbeschuitjes van Verkade. Een enkele keer koop ik ze nog wel eens en iedere keer als ik dan met een kaneelbeschuitje en een beker thee op de bank zit, dan denk ik terug aan oma.

Maar ook als volwassen vrouw vormen beelden een belangrijk onderdeel van mijn rouwproces. En nog steeds neem ik in stilte en zonder woorden, op mijn manier, afscheid.

Wat maakt jouw manier van rouwen uniek? Praat mee over deze en andere vragen op de Facebook pagina van de verliescoach. Daar lees je iedere week de Mindful Maandag, vol tips, adviezen en oefeningen om mindful met rouw te leren omgaan. En kijk ook eens op Pinterest voor inspirerende quotes en citaten over rouw en verlies.

Een regenboog van herinneringen

regenboog van herinneringen

“In het land van rouw maken herinneringen een regenboog vol kleur aan een verder grijze hemel”

Je herinneringen kleuren je verdriet. Soms smaken ze zoet, soms heel zuur. De ene keer ontlokken ze je een glimlach. De volgende keer laten ze tranen over je wangen rollen. Herinneringen kunnen vol kleur, geur en smaak zijn. Maar ook flets, vaal en vaag. Jouw eigen regenboog van herinneringen kleurt daarmee iedere keer opnieuw jouw dag.

In het land van rouw zijn onze herinneringen onmisbaar om met het gemis om te kunnen leren gaan. Lukt je dat niet alleen? Zoek je een luisterend oor en tips en advies? Wil je beter leren omgaan met je verdriet en je gemis? Sta je open voor coaching bij rouw en verlies? Dan ben je bij de verliescoach aan het juiste adres. Vraag het gratis e-book aan of plan je eerste online sessie “leren rouwen” vandaag nog gratis in.

De kracht van herinneringen

de kracht van herinneringen bij rouw

De kracht van herinneringen bij rouw en verlies is van onschatbare waarde. Als we rouwen om een (recent) verlies gaan onze herinneringen meestal met pijn en verdriet gepaard. We voelen het gemis dan vaak dubbel zo hard. In onze herinneringen liggen echter ook onze momenten van geluk uit het verleden vast. Daarom zijn herinneringen van grote waarde om het gemis van nu uiteindelijk een plekje in onze toekomst te kunnen geven.

“Herinneringen: een onzichtbaar landschap vol kraters van verdriet en toppen van geluk.”

Ons brein heeft de neiging om positieve emoties als een dauwdruppel van ons af te schudden. Je bent het fijne gevoel van die mooie zomermiddag met je vriendin op een terras vaak voor je thuis bent al weer kwijt. Negatieve emoties als pijn, verdriet en teleurstelling blijven daarentegen veel langer in onze gedachten hangen. Gelukkig kunnen we onszelf leren om fijne, blije momenten langer vast te houden. Emoties die je aandacht geeft, zullen door deze aandacht namelijk groeien en bloeien.

Alledaagse blije momenten worden opgeslagen in ons kortetermijngeheugen. En als je deze momenten niet bewust (her)beleefd, worden ze bijna linea recta weer uit ons geheugen gewist. Als je daarentegen de moeite neemt om je aandacht 10 seconden (of meer) te focussen op de fijne ervaring, sla je de herinnering hieraan op in je langetermijngeheugen.

Door de mooie momenten bewust in je gedachten te herhalen, herbeleef je niet alleen de fijne herinneringen. Maar je ervaart ook opnieuw de positieve emoties van toen. Positieve emoties die een tegenwicht vormen voor het verdriet van nu. Dat tekent de kracht van herinneringen bij rouw.

Oefening: herhaal mooie momenten

Neem op een voor jou goed moment, wanneer je rustig zit en je niet gestoord zult worden, de tijd om door het fotoalbum in je hoofd te bladeren. Stop bij de momenten die je blij maken. Herbeleef bijvoorbeeld jullie eerste date, jullie eerste etentje, jullie eerste vakantie samen. Denk terug aan die ene camping in Frankrijk. Of die b&b in Italië. Herbeleef kortom de vele gelukkige momenten in je leven en doe dit met al je zintuigen. Proef in gedachten opnieuw dat ene ijsje, ruik de geur van de mimosa, of voel de warmte van de zon. Focus met al je aandacht. Probeer ook de kleinste details opnieuw te ervaren. Koester de positieve emoties die bij je opkomen. En voel de kracht van je herinneringen.

Zelf heb ik met deze oefening 3 herinneringen uit mijn geheugen opgehaald en bewust herbeleefd. De eerste herinnering was aan onze vakantie met de tent in Bonnieux in Frankrijk. In de 2e herinnering stonden we opnieuw vooraan bij de 360 tour van U2 in Parijs. En ik zag ons in de 3e herinnering dansen in de blubber bij de Red Hot Chili Peppers op Rock Werchter. Allemaal blije herinneringen aan ons leven vóór NAH (Niet Aangeboren Hersenletsel). Welke mooie herinneringen heb jij opnieuw beleefd?

Mindful loslaten van verdriet

mindful loslaten van verdriet

Loslaten van verdriet, kan dat? Als je rouwt is het immers heel normaal om verdrietige gedachten te hebben en terug te verlangen naar de tijd toen je leven nog ‘gewoon’ was. Je wilt dat jouw leven blijft zoals het was. Je bent er niet aan toe om afscheid te nemen, om dromen te laten varen. Er zijn nog zoveel dingen die je had willen doen en had willen zeggen. En je wilt de toekomst beleven zoals je die voor ogen had. Helaas is ons leven niet maakbaar. We worden allemaal geconfronteerd met gebeurtenissen die ons leven op zijn kop zetten en waarvan we denken “dit wil ik niet”. Of “dit kan ik niet”.

Mijn leven is op zijn kop gezet door het herseninfarct van mijn echtgenoot. Wat heeft jouw leven op zijn kop gezet?

Verdriet onder ogen zien

Ik probeerde mijn verdriet zo diep mogelijk weg te stoppen. Niet zo raar, niemand is immers graag verdrietig. Iedereen is veel liever vrolijk, blij en zorgeloos. Maar altijd gelukkig zijn, je altijd blij voelen, is helaas onmogelijk. Verdriet, verlies, teleurstelling, pech, mislukking, we zullen het in ons leven vroeg of laat allemaal onder ogen moeten zien. Maar hoe doe je dat?

Voorkomen dat je verstrikt raakt in je verdriet

Hoe voorkom je dat je op zo’n moment verstrikt raakt in je verdriet? Hoe laat je los als je ergens emotioneel ondersteboven van bent? Als je in een achtbaan van emoties zit die maar rondjes blijft rijden? Hoe laat je los zonder je verlies, de persoon of de situatie te kort te doen? Hoe laat je los vanuit je gevoel en vanuit wie jij bent? Worstel jij hier ook mee? Lees dan vooral verder. En ontdek mijn praktische tips waarmee je jezelf kunt aanleren om emoties als verdriet los te laten.

Loslaten

Loslaten betekent letterlijk niet langer vasthouden. Maar loslaten betekent volgens Van Dale ook: zich er niet langer druk om maken. En dat laatste klinkt zo makkelijk. Maar voelde voor mij als abracadabra.

Gaandeweg leerde ik dat vasthouden van mijn verdriet veel energie kostte. Het bracht me stress en het werd steeds moeilijker om te genieten van positieve ervaringen. En bovendien: hoe stevig ik mijn verdriet ook omarmde en vasthield, hoe hard ik ook achterom keek, onze situatie veranderde niet. En hoe hard ik ook probeerde om mijn verdriet te bevechten, het maakte niet dat ik me beter voelde.

Mindful loslaten van verdriet

Mindfulness leerde mij dat mijn gedachten vanzelf komen en gaan. En dat het geen zin heeft om er tegen te vechten. Gedachten kan je namelijk niet tegenhouden, maar je kunt wel leren om ze op te merken zonder erover te oordelen. En je kunt leren om je er niet gek door te laten maken.

Loslaten van verdriet- oefening 1 – zoek afleiding

Een pragmatische manier van loslaten, is door jezelf af te leiden met bezigheden. Stop het malen in je hoofd door iets te doen wat je nu kan helpen om uit deze kring van verdrietige gedachten te komen. Ga bijvoorbeeld wandelen, sporten, een vriendin bellen, iets leuks doen, muziek luisteren, tv kijken, koken, een boek lezen, in de zon zitten. Het maakt niet uit wat je doet. Als het jou op dit moment maar afleiding brengt.  

Natuurlijk is je verdriet niet ineens over als je afleiding zoekt. Je verlies is immers onlosmakelijk onderdeel van je leven geworden. Het gemis zal altijd blijven. En het verdriet daarover ook. Maar door iedere keer opnieuw je aandacht af te leiden, zal het je lukken om het kringetje van verdriet steeds weer te doorbreken. En daarmee schep je voor jezelf ruimte om je toekomst opnieuw in te kleuren.

loslaten van verdriet- oefening 2 – geef je verdriet aandacht

Laat de pijn van je verlies toe, omarm je verdriet. Vecht er niet tegen, maar zet de deur open. Accepteer de pijn en kijk er naar zoals het is. Je hoeft het niet te bagatelliseren, maar ook niet te overdrijven. Je hoeft de wond niet te genezen, het verlies niet ‘beter’ te maken, de pijn niet te veranderen. Je hoeft jezelf niet te verontschuldigen als je aandacht van je verdriet afgeleid wordt en er andere gedachten in je opkomen. Als je wilt, breng je je aandacht gewoon weer terug naar je verdriet. Maar dat hoeft niet. Hoe meer je verdriet er mag zijn, hoe minder je er tegen hoeft te vechten. Hoe minder je er tegen vecht, hoe minder energie het kost. En hoe makkelijker het wordt om de zware last van je verdriet los te laten.

loslaten van verdriet – oefening 3 – neem afstand van je verdriet

stap 1: plaats je verdriet in gedachten in een denkbeeldige zeepbel of in een ballon boven je hoofd.

stap 2: adem rustig in en blaas bij iedere uitademing de zeepbel of ballon in gedachten steeds een stukje verder weg.

stap 3: blaas net zolang door tot de zeepbel of ballon nog slechts een heel klein stipje aan de horizon is.

Je verdriet is hiermee natuurlijk niet weg, maar het is een manier die mij helpt om er meer afstand van te kunnen nemen.

Tot slot:

Het kan bevrijdend werken om te weten dat je mag rouwen en dat jouw verdriet er mag zijn, nu, morgen, over een jaar, over 10 jaar. Jouw verdriet mag er zijn zolang jij wilt en zolang jij het gemis en het verlies blijft voelen. Jouw verdrietige gedachten hoef je echter niet telkens opnieuw toe te laten. Je mag jezelf helpen je verdriet los te laten zonder dat je je verlies daarmee tekort doet.

Rouw, verlies en verdriet vormen een drie eenheid die horen bij het mens zijn. Je doet niets verkeerd. Het is onvermijdelijk dat je verdriet voelt als je een groot verlies hebt geleden en rouwt om wat je kwijt bent geraakt.

Lukt het ook met de 3 tips uit deze blog niet om je verdriet los te laten? Probeer dan deze tips om met je verdrietige gedachten om te gaan:

  • Laat je verdriet komen en weer weggaan, zonder dat je het gevoel hebt dat je je gedachten moet sturen, moet volgen, tegen moet houden of moet bevechten
  • Zet je verdriet op papier. Door te focussen op het schrijven, neem je automatisch al wat afstand van je gevoel en ervaar je je verdriet vaak niet zo emotioneel of overweldigend.
  • Je verdriet hoort bij het gemis en hoort bij je verlies. Door dit te erkennen zal je je minder met je gedachten identificeren en zal het naarmate de tijd vordert makkelijker worden om je gedachten af te leiden.
  • Als je merkt dat je overspoeld raakt door je verdriet dan kan het helpen om tegen jezelf te zeggen dat deze intense golf van emoties af zal zwakken en voorbij zal gaan.

Handvatten

Zoek je meer handvatten en tips om je verdrietige gedachten los te leren laten en je aandacht op iets anders te richten? Bestel dan mijn gratis e-book of vraag een gratis online sessie ‘rouwen kun je leren’ aan.