Waarom rouwen mag

Waarom rouwen mag

Ik hoor en lees vaak dat mensen denken dat rouwen niet mag. Men denkt al snel dat rouw maar een beperkte houdbaarheidsduur heeft en dat we gevoelens van verlies en gemis zo snel mogelijk achter ons moeten laten om verder te kunnen gaan met ons leven. Een andere veelgehoorde gedachte is dat mindfulness in rouwtherapie helpt om gevoelens van gemis en verdriet om te zetten in blijdschap en vreugde.

Beide gedachten zijn niet juist.

Rouwen mag

Rouwen mag. Rouw hoort immers bij het leven, net zoals ook eten, drinken, liefde en geluk bij het leven horen. Rouwen is niet voor niets een werkwoord en een rouwproces vraagt simpelweg om tijd. En ook als je op een gegeven moment de draad van het leven op jouw manier weer hebt opgepakt, zal je merken dat het verlies en gevoelens van rouw daar deel van uit zullen blijven maken. Soms sterk en krachtig, op andere momenten meer subtiel en op de achtergrond aanwezig.

Mindfulness in rouwtherapie


Mindfulness is geen wondermiddel voor een zorgeloos en gelukkig bestaan. De kern van mindfulness in mijn rouwtherapie is dat je leert accepteren dat je hersenen zowel positieve als negatieve gedachten aanmaken. Daarmee leer je accepteren dat ook rouw en gevoelens van gemis en verdriet bij jou horen en dat het geen zin heeft om er tegen te vechten. Wel leer je om je niet willoos in je verdriet mee te laten voeren.
Als je een herinnering aan “vroeger” (van voor het verlies) in je op voelt komen, dan kan je verdrinken in een stroom van gedachten, verdriet en emoties. Door op zo’n moment bewust je aandacht te focussen op gewone dagelijkse klusjes of bezigheden, kun je voorkomen dat je meegesleurd wordt in je verdriet.

Rouwbegeleiding door de verliescoach


Als je een rouwbegeleidingstraject bij mij doet, dan ga ik je helpen om je aandacht te focussen. Ik ga je niet overvoeren met mindfulness, maar maak een duidelijke opbouw die bij jou past. Ik help je om geduldig te zijn met jezelf en te vertrouwen op jouw kracht, op jouw proces. Je leert om te rouwen met geduld en het proces niet af te raffelen. Het hoeft niet snel. In tegendeel. Snel ontneemt je de kans om dat wat je doet en voelt echt te ervaren.


Tot slot: mijn advies van deze week? Vertel iedere dag een keer tegen jezelf dat rouwen mag. En dat je daar de tijd voor mag nemen die jij nodig hebt.


Wil je meer weten over mijn aanpak? Vraag dan een gratis online sessie “leren rouwen” aan. Of bestel mijn e-book “rouwen kun je leren”. Vergeet ook niet om de verliescoach ook op Facebook te volgen. Daar vind je namelijk iedere week de vaste rubriek “Mindul Maandag” vol met tips, adviezen en korte oefeningen.

Een regenboog van herinneringen

regenboog van herinneringen

“In het land van rouw maken herinneringen een regenboog vol kleur aan een verder grijze hemel”

Je herinneringen kleuren je verdriet. Soms smaken ze zoet, soms heel zuur. De ene keer ontlokken ze je een glimlach. De volgende keer laten ze tranen over je wangen rollen. Herinneringen kunnen vol kleur, geur en smaak zijn. Maar ook flets, vaal en vaag. Jouw eigen regenboog van herinneringen kleurt daarmee iedere keer opnieuw jouw dag.

In het land van rouw zijn onze herinneringen onmisbaar om met het gemis om te kunnen leren gaan. Lukt je dat niet alleen? Zoek je een luisterend oor en tips en advies? Wil je beter leren omgaan met je verdriet en je gemis? Sta je open voor coaching bij rouw en verlies? Dan ben je bij de verliescoach aan het juiste adres. Vraag het gratis e-book aan of plan je eerste online sessie “leren rouwen” vandaag nog gratis in.

Geen spijt bij rouw

heb geen spijt bij rouw

Heb geen spijt bij rouw en na verlies

Spijt, berouw, schuldgevoelens. We zien ze in ons leven allemaal in vele vormen en maten voorbij komen. Ook als we rouwen om ons verlies en om ons gemis kunnen we gevoelens van spijt ervaren. Op die momenten is spijt waarschijnlijk zelfs één van de moeilijkste emoties ooit.

Spijt

Het is goed om je te realiseren dat spijt en schuldgevoelens normaal zijn. Zij horen bij het leven, dus ook bij rouw, en zorgen er normaal gesproken voor dat je leert van je fouten.

Het lastige bij spijt en schuldgevoelens bij rouw is echter dat alleen degene die is overleden deze gevoelens bij je weg had kunnen nemen. Juist doordat dat niet meer kan, wordt spijt bij rouw heel makkelijk steeds groter en groter. Hoe meer je er over na blijft denken, hoe vaker je denkt “had ik maar” of “kon ik de tijd maar terugdraaien” of “kon ik dat en dat maar over doen” hoe groter je schuldgevoelens zullen worden.

Wat je op dat moment eigenlijk doet, is met de ogen en de kennis van nu kijken naar jezelf in het verleden. En is dat wel zo fair? Ben je dan eigenlijk niet veel te streng voor jezelf? Heb je tussen toen en nu niet heel veel kennis vergaard? Wijsheid opgedaan? Levenservaring gekregen? Van je fouten geleerd?

Mildheid

Klinkt het dan niet veel logischer om met een beetje mildheid naar jezelf in het verleden te kijken? En jezelf te realiseren dat je toen nog bepaalde zaken moest leren of moest ervaren? Dat je op dat moment gewoon nog niet beter wist? Dat je met vallen en opstaan over jouw levenspad loopt, en dat je altijd met de beste intenties dingen doet en dingen deed? Als je er zo naar kunt leren kijken, dan is er geen reden om met terugwerkende kracht spijt te hebben. Wees mild voor jezelf, nu, vandaag, morgen en gisteren. En heb geen spijt van dingen uit het verleden die je in het nu niet meer kunt veranderen.

Merk je dat het lastig is om met mildheid naar het verleden te kijken en zonder spijt te accepteren dat bepaalde dingen nou eenmaal zo gelopen zijn? Praat er dan met anderen over. Bespreek het met een rouw- en verliescoach. Lees mijn e-book of vraag bij mij je gratis sessie ‘rouwen kun je leren aan’.

Rouwbegeleiding op het werk

rouwbegeleiding op het werk

“Rouwbegeleiding op het werk vaak onvoldoende”

Deze kop van een artikel op nos.nl nodigde mij gisteren uit om verder te lezen. Volgens rouwdeskundigen gaan werkgevers en werknemers vaak niet goed om met rouwende werknemers. Daardoor is het ziekteverzuim onder mensen die een naaste hebben verloren hoger dan nodig is.

Het artikel dat ik vervolgens lees, heeft mij in meerdere opzichten geraakt. Vanuit mijn rollen als HR Manager weet ik hoe lastig – en soms ook onbespreekbaar – rouw op het werk kan zijn. Als rouw- en verliescoach weet ik daarentegen hoe belangrijk een goed rouwproces is en hoe groot de rol van de werkgever hierin kan zijn.

Op de werkvloer wordt wel eens vergeten dat iedereen in zijn werkende leven wel een keer geconfronteerd wordt met een vorm van rouw. Dat kan het overlijden van een dierbare zijn, waar in het artikel op nos.nl over geschreven wordt. Maar er zijn ook andere vormen van rouw denkbaar, die zeker zo ingrijpend kunnen zijn. Rouw om een partner die ineens (ernstig) ziek blijkt te zijn bijvoorbeeld. Of, zoals ik zelf heb ondervonden, rouw om een partner die niet aangeboren hersenletsel oploopt. Maar ook rouw om een overleden collega, een overleden huisdier, of een verbroken relatie, kan een grote impact op het werk hebben.

Of we willen of niet, rouw is een niet weg te denken onderdeel van het leven. Ik pleit er daarom voor om het ook een niet weg te denken onderdeel van het werk maken. Als we ons realiseren dat het ons allemaal een keer kan overkomen, wordt het vanzelf een logische stap om in het HR beleid aandacht aan rouw op het werk te besteden. En daarin te beschrijven hoe je als organisatie met onderwerpen als rouw en verlies om wilt gaan. Door rouw onderdeel van het sociale beleid en het sociale gezicht van de onderneming te maken, wordt rouw op het werk voor iedereen makkelijker bespreekbaar.

Mijn advies hierbij als rouw- en verliescoach aan HR? Wees je ervan bewust dat ieder rouwproces uniek is en iedereen hier op zijn of haar eigen wijze vorm aan zal geven. Vul dit dan ook niet voor de ander in. Maar ga samen het gesprek aan. Maak afspraken binnen de kaders van het HR beleid. Maar durf ook buiten deze paden te treden en meer ruimte te geven voor rouw als de situatie daarom vraagt. En realiseer je dat die paar dagen bijzonder verlof die als rouwverlof in de arbeidsvoorwaarden of de CAO staan over het algemeen niet genoeg zullen zijn. De meeste werknemers zullen (veel) meer tijd nodig hebben om het verlies een plekje in hun leven te kunnen geven.

Is bij jouw de rouwbegeleiding op het werk ook onvoldoende? Wil je meer weten over rouw en verlies en hoe daar op de werkvloer mee om te gaan? Of ken je een werknemer die wel wat hulp kan gebruiken bij zijn rouwproces? Neem dan gerust vrijblijvend contact met mij op. Ik denk in beide gevallen graag met je mee.

De kracht van herinneringen

de kracht van herinneringen bij rouw

De kracht van herinneringen bij rouw en verlies is van onschatbare waarde. Als we rouwen om een (recent) verlies gaan onze herinneringen meestal met pijn en verdriet gepaard. We voelen het gemis dan vaak dubbel zo hard. In onze herinneringen liggen echter ook onze momenten van geluk uit het verleden vast. Daarom zijn herinneringen van grote waarde om het gemis van nu uiteindelijk een plekje in onze toekomst te kunnen geven.

“Herinneringen: een onzichtbaar landschap vol kraters van verdriet en toppen van geluk.”

Ons brein heeft de neiging om positieve emoties als een dauwdruppel van ons af te schudden. Je bent het fijne gevoel van die mooie zomermiddag met je vriendin op een terras vaak voor je thuis bent al weer kwijt. Negatieve emoties als pijn, verdriet en teleurstelling blijven daarentegen veel langer in onze gedachten hangen. Gelukkig kunnen we onszelf leren om fijne, blije momenten langer vast te houden. Emoties die je aandacht geeft, zullen door deze aandacht namelijk groeien en bloeien.

Alledaagse blije momenten worden opgeslagen in ons kortetermijngeheugen. En als je deze momenten niet bewust (her)beleefd, worden ze bijna linea recta weer uit ons geheugen gewist. Als je daarentegen de moeite neemt om je aandacht 10 seconden (of meer) te focussen op de fijne ervaring, sla je de herinnering hieraan op in je langetermijngeheugen.

Door de mooie momenten bewust in je gedachten te herhalen, herbeleef je niet alleen de fijne herinneringen. Maar je ervaart ook opnieuw de positieve emoties van toen. Positieve emoties die een tegenwicht vormen voor het verdriet van nu. Dat tekent de kracht van herinneringen bij rouw.

Oefening: herhaal mooie momenten

Neem op een voor jou goed moment, wanneer je rustig zit en je niet gestoord zult worden, de tijd om door het fotoalbum in je hoofd te bladeren. Stop bij de momenten die je blij maken. Herbeleef bijvoorbeeld jullie eerste date, jullie eerste etentje, jullie eerste vakantie samen. Denk terug aan die ene camping in Frankrijk. Of die b&b in Italië. Herbeleef kortom de vele gelukkige momenten in je leven en doe dit met al je zintuigen. Proef in gedachten opnieuw dat ene ijsje, ruik de geur van de mimosa, of voel de warmte van de zon. Focus met al je aandacht. Probeer ook de kleinste details opnieuw te ervaren. Koester de positieve emoties die bij je opkomen. En voel de kracht van je herinneringen.

Zelf heb ik met deze oefening 3 herinneringen uit mijn geheugen opgehaald en bewust herbeleefd. De eerste herinnering was aan onze vakantie met de tent in Bonnieux in Frankrijk. In de 2e herinnering stonden we opnieuw vooraan bij de 360 tour van U2 in Parijs. En ik zag ons in de 3e herinnering dansen in de blubber bij de Red Hot Chili Peppers op Rock Werchter. Allemaal blije herinneringen aan ons leven vóór NAH (Niet Aangeboren Hersenletsel). Welke mooie herinneringen heb jij opnieuw beleefd?